Friday, 11 June 2010

میری بکل دے وچّ چور


شاعر دا ناں- بلے شاہ


میری بکل دے وچّ چور

میری بکل دے وچّ چور
کہنوں کوک سناواں
میری بکل دے وچّ چور
چوری چوری نکل گیا
پیا جگت وچّ شور
میری بکل دے وچّ چور
میری بکل دے وچّ چور
مسلمان سویاں توں ڈردے
ہندو ڈردے گور
دوویں اس دے وچّ مردے
ایہو دوہاں دی خور
میری بکل دے وچّ چور
میری بکل دے وچّ چور
کتے رام داس کتے فتح محمد
ایہو قدیمی شور
مٹ گیا دوہاں دا جھگڑا
نکل پیا کوئی ہور
میری بکل دے وچّ چور
میری بکل دے وچّ چور
عرش منور بانگاں ملیاں
سنیاں تخت لاہور
شاہ عنایت کنڈیاں پائیاں
لک چھپ کھچدا ڈور
میری بکل دے وچّ چور
میری بکل دے وچّ چور


اوکھے لفظاں دے معنے

جگت۔ دنیا، جہان

سویاں۔ ہندواں دیاں مڑھیاں، جتھے مردے ساڑے جاندے نیں
گور۔ قبر
خور۔ دشمنی، کسے شے دے کھرن دا عمل
کنڈیاں۔ ڈوراں، مچھی نوں پھڑن لئی کنڈی ورتی جاندی ہے۔


سدھا مطلب

میری بکل وچ چور ہے
میں کس نوں کوک کے دساں جو میری بکل وچ چور ہے۔ ایہہ چوری چوری باہر نکل گیا تے جہان وچّ رولا پے گیا
میری بکل وچ چور ہے
مسلمان ہندواں دیاں مردے ساڑن والی تھاں توں ڈردے ہن تے مسلمان مسلماناں دیاں قبراں توں ڈردے ہن۔ ایہو دوہاں مذہباں دے لوک ایسے وچ مردے نیں تے آپو وچ دشمنی رکھدے ہن یا ایہہ اوہناں نوں اندروں کھر رہی ہے
میری بکل وچ چور ہے
کتے اس دا ناں رام داس ہے تے کتے فتح محمد ہے، ایہو پرانیاں ویلیاں توں رولا پے رہا ہے، جد ایہناں دوہاں دا جھگڑا مکّ گیا تے وچوں کجھ ہور نکل آیا۔
میری بکل وچ چور ہے
عرش منور تے جہڑیاں بانگاں ملیاں اوہ تخت لاہور وچ سنیاں۔ شاہ عنایت (لاہور وچ واس) نے مینوں کنڈیاں پائیاں ہویاں نیں تے لک کے چھپ کے ڈور کھچدا ہے

کھلارواں مطلب

بکل اپنا آپ لکاون لئی، اپنا حسن تے کہج چھپاون لئی تے اپنے آپ نوں باہر دیاں ورودھی اثراں توں بچن لئی ماری جاندی ہے۔ بکل وچ چوری دیاں تے پردے وچ رکھن والیاں شیئیں وی لک جاندیاں ہن۔سو بکل آپ سنبھال تے لکا دا پہناوا ہے۔
عامَ طور تے بکل یا تے عورتاں ماردیاں ہن یااام نتانے لوک جہڑے بھیڑے موسم مطاق لباس نہیں پا سکدے۔ پھر اوہ لوک وی بکل توں کم لیندے ہن جہڑے اپنے نوں کسے وجہ توں لکا رہے ہندے ہیں جیوینگوریلے ڈاکو تے چور وغیرہ ۔ بکل مارن والیاں ساریاں دھراں نوں ویکھو تے یا تے اوہ جنسی پکھ تے مدھولیاں ہویاں ہن، جویں عورتاں، تے یا اوہ سماجی پکھ توں دبے ہوئے لوک ہن۔ پھر اوہ لوک وی بکل ورتدے ہن جو سماج دے ورتارے نوں مندے نہیں ہن جویں چور ڈاکو (اوہ ذاتی مالکی دی اچتا یا تقدس دی نفی کردے ہن) یا ورتارے نوں بدلنا چاہندے ہن جویں سیاسی گوریلے۔
بکل دے چور دا عامَ مطلب گھر دا بھیدی لیا جاندا ہے، جہڑا سن کجھ جان دا ہے تے اس لئی داء لگن تے چپ کرکے چوری کر لیندا ہے۔ بکل دا چور اوہ وی ہے اندر دے بھید جان دا تے اوہناں نوں باہر جاکے نشر کردیندا ہے۔ بکل دے چور دی ایہہ وی خاصیت ہے جو اندر بڑا رس وس کے رہندا ہے تے اپنا وساہ بنا لیندا ہے، اسے لئی اوہ ہر شے دا جانو ہو جاندا ہے۔ پر اوہ ہے چور، اوہ بکل والے دی مالکی دی آدر نہیں کردا سگوں اوہدی نفی کردا ہے۔ اسے لئی اوہ بکل والے دی ذاتی مل یا اوہدی مالکی نوں چکّ وچ بھنڈ دندا ہے، اوہ دوجیاں دی اس وچ سانجھ کروا دندا ہے۔
استھائی وچ جدوں بلھے شاہ بکل دے چور دا رولا پاؤندے نیں تے کدی لگدا ہے اوہ بڑے جوکھم وچ پھسے ہوئے نیں تے کدی ایہہ جاپدا ہے جو اک شرارتی نیانا ہسّ ہسّ کے گلی وچ شور پا رہا ہے جو ویکھو میری بکل وچ اک چور جے (جویں میں اک شرلی لکائی ہوئی جے)۔
پر پہلے انترے دے کھلدیاں ہی اک کوک سنیدی اے، جس توں سر لگدی ہے جو بکل دا چور کوئی وڈھا پواڑا ہے یا پھر کوئی نویں لبھی شے دا اعلان ہے۔ چور چوری چوری بکل وچوں نکل تریا ہے تے جہان وچّ شور پے گیا ہے۔ ظاہر گلّ ہے بکل دا چور نکل کے لوکاں دے ساہمنے آجاوے تے رولا تے پینا ہی ہندا ہے۔ اس اندر دے سب بھید جو باہر دس دینے ہندے نیں۔ پر بلھے شاہ دی بکل دا چور ہے کی سی جہڑا چوری چوری کھسک گیا ہے؟
بکل دا چور اندر دا کچّ وی ہو سکدا ہے جہڑا بندہ جہان توں لکائی پھردا ہے پر اک دن اوہ کچّ کسے نہ کسے طرحاں باہر نکل جاندا ہے تے جہان وچّ بھنڈ دندا ہے۔ بکل دا چور اندر دے کچّ دا پچھانن والا وی ہو سکدا ہے، اوہ روز بروز دی سماجی ہوندپچھے بندے دا اصل تے نرول رنگ وی ہو سکدا ہے، اوہ سماجی سوکھ لئی ساڈیاں رجھاں دی بکل وچ لکیا ساڈا اصل وی تے ہو سکدا ہے۔پر بھانوینائیہا چور کچّ دا لشکارا ہے یا اندر دے پکّ دا پرچھاواں، ایہہ بکل والے نال رہندیاں وی اس دا وفادار نہیں، اس دی اپنی ذات دی مالکی نوں من دا کوئی نہیں تے اک دن چوری چوری نکل کے جگت وچّ رولا پوا دندا ہے۔اسے لئی ایہہ کوک کسے نوں سنائی ہی نہیں جا سکدی کیوں چور جو اپنی بکل دا سی تے پھر کوکیا کس اگے جاوے؟
بکل دا چور سماجی بنتر دے اندر دا کچّ وی ہو سکدا ہے، جہڑا صدیاں تیکر اندر دڑ وٹی رکھدا ہے تے پھر اک دن باہر نکل کے اسے سماج نوں بھنڈنا تے اس نوں ڈھاون دی آواز بن جاندا ہے۔ جیویمبلھے شاہ دے ویلے وچّ مغل بادشاہی دے اندر وسدا چور یا کچّ سامنے آگیا سی تے اس مغل دا ڈھین بن گیا سی۔ ایہہ کچّ یا چور اکبر توں لے کے شاہ جہاں تیکر بکل وچ سی چپ بیٹھا سی، پھر ایہہ اورنگ زیب دے ویلے تے چوری چوری باہر نکل تریا تے سو سالاں وچ مغل شاہی نوں جہان وچّ بھنڈ کے اس دی فیتی فیتی کر گیا سی۔
دوجے تے تریجے انترے وچ سانوں بکل دے چور دا منا مہاندرا دسنا شروع ہندا ہے۔ ایہہ مسلماناں دے ہندواں دیاں مڑھیاں توں ڈر تے ہندواں دے مسلماناں دی قبراں توں وچ نظر آؤندا ہے۔ عامَ طور تے مسلمان سمجھدے ہن جو ہندواں دے مردے ساڑن دیاں تھاواں پکیاں ہندیاں ہن، اوہ بد روحاں بن کے اتھے ہی رہندیاں ہن تے مسلماناں نوں چمبڑ کے اوہناں نوں ہتھل کردیاں ہن تے کدے کدے جانوں مکا دندیاں ہن تے ایہو گلّ ہی ہندو مسلمان قبرستاناں بارے سمجھدے ہوؤنگے۔ مطلب دوہیں اک دوجے دے مریاں لوکاں کولوں ڈردے ہن۔
دوہاں دھراں دا اک دوجے دے مردیاں توں ڈرنا کڈا عجب تے ہوائی یا خیالی خوف ہے۔ بلھے شاہ دی اس وچ ایہہ وی رمز ہے جو ہندو تے مسلمان وچار دھارا اک مردہ صورتَ وچ پئے ہوئے نیں تے اوہناں توں خوف اصلی نہیں خیالاں نال گھڑیا ہویا اے۔ پر دوہیں اسے خیالی خوف وچ مردے رہندے ہن تے ایہو دوہاں دے ویر دا مڈھ بن جاندا ہے۔ جے کھر کھرنا دے مائنیاں وچ ہے (جویں ہاشم شاہ دی سسی وچ ہے ۔۔شالہ ہوت بلوچ مرن کہیں لون طرحاں کھر کھر کے) تے اس دا مطلب ہے جو ایہو آپسی خوف دوہاں نوں خور کے مکا رہا ہے۔ ایہہ اک دوجے دا ڈر وی بکل دا چور ہے جہڑا اندر لک کے بیٹھا ہویا ہے۔
تریجے انترے وچ گلّ ہور کھل جاندی ہے۔ کتے اک ہی بندے دا ناں ہندواں والا رام داس سی تے کتے اسے دا ناں فتح محمد سی۔اک عامَ بکلاں والے لوک ہن۔ اسیں پہلاں ذکر کیتا سی جو بکل مارن والے عامَ نتانے تے سماج توں باہر دے لوک ہندے نیں۔ اوہو اتھے رام داس تے فتح محمد بن کے آئے نیں۔ دوہیں ناں عامَ طور تے لوکاں وچ اوہناں بندیاں دے ہن جنہاں لئی کوئی خطاب کوئی ودھا چڑھا نہیں۔ نہ اوہ ٹھاکر ذات کہوان والے ہن تے نہ ہی چودھری خان تے بادشاہی لقباں والے ہن۔ اوہ عامَ لوکائی ہے۔
پر جدوں لوکائی دے ایہناں بندیاں وچوں ناواں دا فرق مکّ گیا تے ایہہ پتہ لگّ گیا جو بندہ تے اک ہی ہے، تے پھر وچوں کوئی ہور گلّ نکل آئی۔ایہہ انج ہی ہے جویں مسلمان مردیاں تے ہندو مردیاں دیاں تھاواں دے دو وکھرے وکھرے ناں ، سوے تے قبرستان نیں۔پر اندر پئے تے سب مردے ہن جنہاں وچّ کوئی فرق نہیں، مردے تے اس فرق نوں نوں محسوس وی نہیں کردے جویں جؤندے محسوس کردے نیں۔ اس لئی ناواں دے ایہہ ہیر پھیر اصلی نہیں خیالی ہن۔ ورتارے دے اندر دے چور ہن تے جے چور باہر آجاوے تے ناواں دا فرق وی ننگا ہو جاوے تے پتہ لگے جو اصلی مسئلہ کی ہے۔
مطلب جے بندیاں نوں مذہباں دے ٹھپے وچوں کڈھ کے ویکھیا جاوے تے پتہ لگدا ہے جو رام داس تے فتح محمد دا اصل مسئلہ نہ تے اوہناں دے ناں ہن تے نہ ہی اوہناں دے مذہب۔ سگوں گلّ تے ایہہ ہے جو دوہیں کسے ہور چکی وچّ پیسے جا رہے ہن تے دوہاں نوں اک ہی چکی وچ پیسیا جا رہا ہے۔ دو ناواں ہیٹھ بندے نوں سماج نے اپنی بکل وچ چور وانگ لکایا ہویا سی جہڑا کدی باہر آجاندا ہے تے بندے اپنے آپ نوں سچی صورتَ وچ پچھانن لگّ پیندے ہن۔
اس بند وچ سانوں سکھ مت دی چڑھت وی دسی ہے، کیوں جو سکھ مت ہندومت تے اسلام دی نفی وچ اسریا۔ اس نے اک طرحاں رام داس تے فتح محمد دے جھگڑے نوں نبیڑن دا جتن کیتا۔ پر شاید بلھے شاہ ہوریں اتھے ایہہ ٹوک وی مار رہے ہن جو جدوں ایہہ جھگڑا مکّ گیا، سکھ مت دی چڑھت نظر آؤن لگّ پئی تے جو ساہمنے آؤنا شروع ہویا اوہ اک نوں جھگڑا سی، اوہ وی رام داس تے فتح محمد دے روگاں دا علاج نہ کر سکیا۔ سو بلھے شاہ دی بکل دا چور اس نویں جھگڑے دا پچھانن وی ہے۔
اخیری انترے وچ عرش منور دیاں بانگاں تخت لاہور وچ سنیاں گیاں ہن۔ وچار دھارا دی نویں پدھر وی ہو سکدی ہے جہڑی کہ تخت لاہور وچ سنی گئی۔ کی ایہہ بانگ تخت لاہور دے مکا دا سنیہا ہے جہڑا بلھے شاہ دے ساہمنے ہو رہا سی؟ اک نویں نظام دی نینا دے بنن دا اعلان ہے جہڑی سکھ مت ہیٹھاں اسر رہی سی؟
اک گلّ نتردی ہے جو ایہہ اک نویں وچار دھار دا شروع ہے جہڑی شاہ عنایت راہیں اگے ودھ رہی ہے۔ اس وچار دھار نے بلھے شاہ نوں اس دی کنڈی پالئی۔ ہن ایہہ وچار دھارا بلھے شاہ د ای حیاتی دے ہر پکھ نوں کھچّ ماردی ہے۔ ایہہ کھچّ لکّ چھپ کے آؤندی ہے ، مطلب حیاتی دے اوہناں پکھاں تے وی اس وچار دھارا دی پہنچ ہو جاندی ہے جہڑے عامَ طور تے اکھاں توں اہلے رہندے نیں۔ پر شاہ عنایت اندر بہہ گیا ہے چانن بن کے تے اوہ لکیاں پکھاں نوں چانن کردا ہے۔

No comments:

LOVE OF GOD

LOVE OF GOD
KNOW YOUR SAVIOUR